Posted on

เพชรสังฆาต สมุนไพรในการรักษาโรคริดสีดวงทวาร

 

Sunkard 1

เพชรสังฆาต เป็นสมุนไพรไทยที่หลายคนอาจจะรู้จักกันบ้างแล้ว เพราะถือว่าเป็นตำรับยาแพทย์แผนไทยที่นิยมใช้กันมานาน และในทางการแพทย์ ก็ได้มีการศึกษาและวิจัยยืนยันกันอย่างชัดเจนว่า มีสรรพคุณในการรักษาโรคริดสีดวงต่างๆ โดยเฉพาะริดสีดวงทวาร เทียบเท่ากับยาแผนปัจจุบันจาก เมืองนอก และได้ผลเป็นที่น่าพอใจ ลองมาทำความรู้จักกับ เพชรสังฆาต กันหน่อยนะครับ

เพชรสังฆาต มีชื่อเรียกได้แตกต่างกัน ในแต่ละพื้นที่ เช่น สันชะฆาต , ขั่นข้อ(ราชบุรี), สามร้อยต่อ(ประจวบฯ) , แป๊ะฮวยหันขัดเช่า(จีน) สันชะควด มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Cissus Quadrangularis Linn. มีชื่อวงศ์ว่า Vitidaceae ลักษณะ เป็นไม้เถาเลื้อย เถารูปสี่เหลี่ยมเป็นปล้องๆ ตรงข้อเล็กรัดตัวลง มีมือยืดงอกออกจากข้อ ใบเดี่ยวกลมหนาเล็กผิวเรียบ ดอกกลมเล็กสีแดงเขียวเป็นช่อเล็ก ออกจากข้อ ผลกลมเท่าเมล็ดพริกไทย สีแดงหรือดำ ปลูกเป็นไม้ประดับทั่วไป

Sunkard 2

ภาพประกอบ แคบซูลผงใบเพชรสังฆาตบด ในการใช้รักษาโรคริดสีดวงทวาร ของรพ.พระยาอภัยภูเบศน์ ปราจีนบุรี

สรรพคุณ 

  1. ราก: สามารถใช้รักษากระดูกแตก หรือหักได้
  2. ต้น: นำมาแก้หูน้ำหนวก แก้เลือดกำเดาไหล แก้ประจำเดือนไม่ปกติ
  3. ใบ: สามารถเร่งการเชื่อมต่อของกระดูกที่หัก รักษาโรคทางระบบทางเดินอาหาร เช่น อาการจุกเสียดแน่นท้อง แก้ปวดท้องบิด ขับลม และที่สำคัญ และนิยมนำมารักษาเป็นอย่างมากก็คือ รักษาโรคริดสีดวงทวารหนัก ซึ่งจะพบว่าอาการเลือดออกทางอุจจาระ หรืออาการปวดเบ่ง หรือก้อนยื่น ดีขึ้น ได้ชัดเจน เทียบเท่ากับยาแผนปัจจุบัน และไม่พบว่ามีผลข้างเคียงใดๆ
  4. เถา: รสร้อนขมคัน คั้นเอาน้ำดื่ม แก้โรคลักปิดลักเปิด แก้ประจำเดือนไม่ปกติ แก้ริดสีดวงทวาร แก้กระดูกแตกหัก ซ้น ขับลมในลำไส้ แก้ริดสีดวงทวารหนัก ทั้งชนิดกลีบมะไฟ และเดือยไก่

บทบาทที่เห็นได้เด่นชัดของสมุนไพร เพชรสังฆาต ที่มีการตีพิมพ์ในวารสารแพทย์หลายต่อหลายครั้ง ก็คือ ใช้เป็นพืชเศรษฐกิจ ในการนำมาเป็นยา รับประทานสำหรับรักษาโรคริดสีดวงต่างๆ โดยนำใบมาบดเป็นผงอัดเม็ด บรรจุเป็นแคบซูล ออกมาจำหน่าย และในบางรพ. เช่น รพ. พระยาอภัยภูเบศน์ จังหวัดปราจีนบุรี ได้นำมาเป็นยาตำรับหลวงของรพ. แทนยาแผนปัจจุบันในบัญชียาหลัก ดังนั้นจึงถือเป็นแพทย์ทางเลือกที่ได้เป็นนิยมกันอย่างมาก ในปัจจุบัน

เรียบเรียงและค้นคว้าโดยนพ. จรัสพล รินทระ…………………1 April,2003
อ้างอิงจากเอกสารตีพิมพ์ของพญ. เพ็ญนภา ทรัพยเจริญ นายกสมาคมแพทย์แผนไทยแห่งประเทศไทย ลงตีพิมพ์ในหัวข้อ ‘ เพชรสังฆาต สมุนไพรไทยกับการรักษาริดสีดวง ‘ ในวารสารวงการแพทย์ประจำเดือน มีนาคม 2546